ترجمه
77 بازدید
موضوع: اخلاق و عرفان

حجت الاسلام فرشید نوروزلو استاد حوزه علمیه قزوین در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری رسا در قزوین پیرامون ضرورت وجود ترجمه در متون حوزه علمیه گفت:لسان آثار دینی به زبان اصلی خود یعنی زبان قرآن است، هر آیین که می‌خواهد مجموعه ای را برای خود ایجاد کند تابع یک زبان منحصر به فرد است این بدین معنا نیست که باید زبان اختصاصی داشته باشد ولی زبان خود دارای بایدها و نبایدها است.

وی در ادامه افزود: برای فهم و گیرایی زبان دین اسلام که اصالتا با زبان عربی است برای غیر عرب زبانان امری ضروری است و باید در نهایت دقت انجام گیرد و اگر می‌خواهیم زوایای پیدا و پنهان دین اسلام برای عموم افراد از ملل مختلف مشخص گردد باید در ترجمه آثار و متون دینی بیش از پیش کوشا باشیم، بنابراین می‌توان صرف وقت و هزینه برای یادگیری زبان را به فراگیری اصل مباحث تقلیل داد.

چه آثاری باید در حوزه ترجمه جلب نظر کنند؟

این استاد حوزه در پاسخ به این سوال که چه آثاری باید در حوزه دین ترجمه شوند اظهار کرد: در حوزه دین اولا باید قرآن کریم مطمح نظر باشد، قرآن کریم به عنوان مادر مفاهیم دینی با زبان شیوای هر ملت تنظیم و بیان گردد، در مراتب بعدی نهج البلاغه و صحیفه سجادیه و در نگاه کلی کتابهای موضوعی با دامنه سیاسی، اقتصادی اجتماعی و فرهنگی مانند الحیاة نیز باید مورد ملاحظه و ترجمه قرار گیرد.

حجت الاسلام نوروزلو با اشاره به ملاک های ترجمه ناب ابراز کرد: عمده ملاک در ترجمه این آثار جامعیت و انطباق آن با واقعیت های روزمره زندگی است لذا هر اثر دینی نیز نباید ترجمه گردد آن اثری باید مورد ترجمه و نشر قرار گیرد که بر حقانیت دین و مجموعه بایدها و نبایدهایش قلم بفرساید.

این کارشناس امور دینیبا توجه به تاثیر جایگاه مخاطب در نوع ترجمه تصریح کرد: آثار دینی که قرار است برای طبقه بندی های حساسی ترجمه شود از قبیل کودکان و نوجوانان دارای شرایط متفاوتی هستند چراکه با وجود اشتراکات بسیار زیاد بین طبقه های گوناگون باید متوجه تفاوت های آنها نیز باشیم، کودکان، نوجوانان، بانوان و سایر طبقه ها هر کدام به نحوی به سمت آثار دینی متمایل می‌شوند که باید با توجه به ذوق و سلیقه و نیاز آنها در صدد نشر آثار دینی باشیم و همین طور فرهنگ های مختلف کشورهای گوناگون، مطمئنا نیازهای کشورهای خاورمیانه با کشورهای فقیر نشین آفریقا و کشورهای پیشرفته اروپایی تفاوت دارد که حوزه علمیه با توجه به این تفاوت ها باید گام برداشته و به سمت پیشرفت قدم بردارد.

اقدامات حوزه و دانشگاه در ترجمه آثار دینی

این استاد حوزه علمیه با ذکر این مسأله که تاکنون اقدام موثری از جانب حوزه و دانشگاه برای صدور پیام انقلاب به کشورهای دیگر نشده است بیان داشت: قطعا یکی از مصادیق بارز صدور فرهنگ ترجمه آثار هر فرهنگ است، مخصوصا ترجمه ای که آشنا به زبان مقصد و مبدا باشد، حوزه و دانشگاه از دیرباز در صدد این بودند که آثار خویش را که متاثر از فرهنگ انقلاب و بر افروخته از اسلام است به جهانیان معرفی کنند، همچنین صدور فرهنگ انقلاب اسلامی نیز مورد مطالعه خیلی از متفکرین بوده است لکن در گام نخست برای رسیدن به این انتشار مقدس ناچار به ترجمه ای مقدس هستیم.

وی در ادامه افزود: ترجمه ای که در آن تمام اصالتها بر بنای اصلی خود بیان گردد، به عنوان مثال کتب استاد شهید مطهری به زبان فارسی که با تیراژ بالایی مورد استفاده عموم قرار گرفته آیا در زبان انگلیسی هم به این هدف رسیده است؟ آیا می‌توان کتاب آزادی معنوی را به زبان های مختلف ترجمه نمود و به آن مردم به عنوان یک فرهنگ تقدیم کرد؟ آیا جرم است که مفاهیم اعتبار بخش اسلامی را به صورت تصویر به کودکانمان بیاموزیم؟ و آیا فرهنگ دفاع مقدس را باید فقط در رمانها و روایتهای خشک و خالی جست و جو کرد؟

مشکلات پیش روی ترجمه آثار دینی

حجت الاسلام نوروزلو با اشاره به برخی مشکلات پیش روی ترجمه آثار دینی تبیین کرد: در ترجمه آثار دینی اولا باید اهل تخصص وارد میدان شوند یعنی مترجمان، خود متخصص امور دینی باشند، در این شکل بهترین جلوه از آثار دینی به نمایش گذارده می‌شود ولی در غیر این صورت پیشنهاد می‌شود که تعاملی سازنده و پایدار بین مترجمان و دین پژوهان برقرار شود.

این کارشناس امور دینی مشکل دیگر ترجمه آثار دینی را عدم انتخاب مناسب اثر دینی نام برد و افزود: به عنوان مثال کتابی با سطح بسیار ضعیف دینی که در محل اصلی خود جزو کتاب های حاشیه بوده مورد ترجمه قرار می‌گیرد و این عمل نه تنها بازدهی ندارد بلکه آفات بسیار گوناگونی را نیز دربر دارد.

حجت الاسلام نوروزلو در پایان با ذکر این جمله که وظیفه حوزه در تربیت مترجم سنگین تر از دیگر نهادها است، گفت: حوزه علمیه از دیرباز به عنوان خاستگاه علم دین باید به تربیت مترجم بپردازد اگر حوزه های دینی مترجم نداشته باشند پس چه کسانی باید این همه آثار وزین دینی را به عنوان فرهنگ ناب اسلامی معرفی کنند؟ حوزه های علمیه باید سالانه خروجی مترجم ثابت با شرح وظیفه مشخص داشته باشند و این امر ضروری است./849/ت301/ق